Nazım Hikmet’in hapishane yıllarında hayatına tesir ettiği ünlü edebiyatçılardan biri de Orhan Kemal.
Bilindiği gibi, 1914 Adana doğumlu olan Orhan Kemal sıradan insanları, işçileri, ırgatları toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla anlatmış, hapishane geçmişinin yayınlarına engel olmaması için bu takma adı kullanmıştır.
Nazım Hikmet’le yolları 1940 yılında Bursa cezaevinde kesişiyor. Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan Orhan Kemal askerliği sırasında Nazmım Hikmet şiirleri okuduğu gerekçesiyle üç buçuk yıl hapis cezası alıyor.
Aynı koğuşa düşüyorlar. Nazım onu genç bir öğrenci olarak görür ve şiirlerini gösterince pek beğenmez. Kendinin inanmadığına başkalarını inandıramazsın, der. Yani edebiyattaki içtenlik meselesini detaylarıyla açıklar ona.
Çok ilginç şekilde Nazım Hikmet ona da tıpkı Sabahattin Ali ve Kemal Tahire söylediği gibi şiir yerine düz yazıya, öykü ve romana yoğunlaşmasını tavsiye etmiştir.
Orhan Kemal hapisten çıktıktan sonra da Nazım Hikmet ona mektuplar yazarak geçimini nasıl sağladığını sormuş, yol göstermeye, edebiyat alanında tavsiyelerde bulunmaya devam etmiştir.
Bir mektubunda ise onun bazı hikayelerinde gördüğü ümitsizliği eleştirir ve şu ifadelere yer verir:
“Realite, bizzat tarihi akışıyla realite, ümitsiz değildir, kederli, mahsun, acı, alacakaranlık, korkunç, iğrenç, rezil, kepaze filan falan tarafları vardır, bu tarafları aksettirmekte en ufak bir ihmal, insanlığı tek taraflı, tozpembe bir ışıkla vermek olur ve realiteden uzaklaşılır, fakat bütün bunlara rağmen bu realite yine insanların eliyle daha iyiye, daha güzele doğru gelişme yolundadır. Gelişen şey ise ümitsiz değildir, sevinçsiz değildir.”
Türk edebiyatının ünlü isimlerinden biri haline gelen, Murtaza, Hamının Çiftliği, Gurbet Kuşları, Bereketli Topraklar Üzerinde gibi önemli romanlar yazan Orhan Kemal ünlü şairle hapishanede geçirdiği günleri unutmamış ve “Nazım Hikmetle üç buçuk yıl” adında bir anı kitabı da yazmıştır.
Orhan Kemal 1970 yılında Sofya’da vefat etmiş, cenazesi İstanbul’a getirilmiştir.
Yorumlar
Yorum Gönder